Szkoła Łacińska. Malbork. Zdjęcie tygodnia

Początek

Malbork w czasie wojny stracił całą starówkę. Pozostało z niej zaledwie kilka budynków

Mający średniowieczny rodowód budynek Szkoły Łacińskiej jest jednym z niewielu zachowanych gmachów starówki w Malborku. To miasto, sięgające początkami do 1286 roku, straciło bowiem całe Stare Miasto.

Słynący z krzyżackiego zamku Malbork, przez wieki rozbudowywał się, zachowując tradycyjny układ urbanistyczny starego miasta. Kamienice i domy w najstarszej dzielnicy były modernizowane, mimo upływu stuleci wciąż można było doszukać się w tym kwartale średniowiecznego dziedzictwa.

Jedna z najważniejszych dzielnic Malborka, wyznaczająca tożsamość miasta, zniknęła jednak na skutek działań wojennych w 1945 roku. Miasto, zajęte przez Niemców, długo broniło się przed jednostkami 2. rosyjskiej Armii Uderzeniowej. Wskutek ciężkiego ostrzału oddziały niemieckie wycofały się 25 stycznia. Grad pocisków zniszczył jednak blisko 80 procent zabudowy Starego Miasta (poważnie uszkodzony został też krzyżacki zamek). Wycofujący się Niemcy wysadzili też mosty na Nogacie.

Malbork nie był jedynym polskim miastem, w którym podczas wojny zniszczono starówkę. W większości – jak chociażby w Warszawie czy Gdańsku – po zakończeniu walk przeprowadzano odbudowę zniszczonych kwartałów.

W Malborku stało się inaczej. Polska administracja cywilna pojawiła się w mieście w kwietniu 1945 r. Rozpoczęto stopniowe usuwanie szkód i uruchamianie produkcji w zakładach przemysłowych. Równocześnie jednak zaczęto systematycznie wyburzać pozostałości zabudowy na terenie Starego Miasta. Cegła wędrowała do innych miast w Polsce, między innymi do Warszawy.

W ten sposób na początku lat 50. malborska starówka zniknęła z powierzchni ziemi.

Nie pozostał żaden średniowieczny budynek, poza farą, ratuszem, dwoma bramami, niewielkimi fragmentami murów obronnych i właśnie dawną Szkołą Łacińską.

W latach 1962-68 na oczyszczonym terenie powstało bezstylowe “Osiedle XX-lecia PRL”. Miasto ostatecznie straciło w ten sposób swoje historyczne centrum.

Według niektórych źródeł, decyzja o zaniechaniu odbudowy starówki podyktowana była w dużej mierze niemiecką historią Malborka. Zaraz po wojnie zacierano wszelkie ślady obecności wroga, a że miasto nad Nogatem przez długi czas należało do Prus, zanadto kojarzyło się z Niemcami. Nowoczesna (jak na ówczesne czasy) zabudowa miała pomóc wymazać tę tożsamość.

Szkoła Łacińska powstała na polecenie wielkiego mistrza Winricha von Kniprode w 1352 roku.

Budynek znalazł sobie miejsce na nadnogackiej skarpie. Od XVI wieku działała w nim szkoła, od 1603 roku zwana Szkołą Łacińską. Przez jakiś czas były tu też magazyny gospodarcze i mieszkania.

Ceglany budynek zniszczono w 1945 roku, a jego renowacje zakończono dopiero w 2014 roku. Zachowany średniowieczny parter przykryto nowoczesnym – choć nawiązującym do dawnego stylu – piętrem. Obecnie w tym jednym z nielicznych historycznych budynków w Malborku działa Centrum Kultury i Edukacji Szkoła Łacińska, oferujące przestrzeń do przeprowadzania warsztatów, bibliotekę (a w zasadzie mediatekę), obserwatorium astronomiczne oraz planetarium.

nowa cvernovka

Travel Magazine

Travel Magazine to kreatywny i kulturalny magazyn o świecie. Podróżowanie jest jedną z form opowiadania.

Dodaj komentarz

Your email address will not be published.

To też ciekawe