praga widok na miasto od rzeki

“Praga magiczna”. Biblia czeskiej kultury

Początek
5 min. czytania

„Praga magiczna” Angela Marii Ripellina po dwudziestu czterech latach wraca na nasz rynek wydawniczy. Ku uciesze czytelników, którzy za tego białego kruka musieli płacić już często po kilkaset złotych

Ripellino był włoskim slawistą, który o Pradze wiedział wszystko. Pisząc „Pragę magiczną” porwał się więc na zadanie wykraczające poza stworzenie przewodnika:

„To nie jest, moi państwo, bedeker, choć pojawia się tu tyle widoków nadwełtawskiego miasta przesuwających się jak szklane, kolorowe płytki w fotoplastykonie. Nie będę przemądrzałym przewodnikiem, który z ugrzecznioną miną wyrzuca z siebie ugrzecznione słowa.”

Włoch napisał dzieło, które umożliwia czytelnikowi całkowite zanurzenie się w praską przestrzeń. By to osiągnąć, z rozmachem sięgnął po niemal wszystkie znane chwyty. Stworzył książkę będącą równocześnie esejem historycznym, traktatem dotyczącym sztuki i urbanistyki, poematem pisanym prozą i biografią znanych osobistości. I odrobinę – jednak też bedekerem.

Piszę książkę – mówił – zrodzoną z impulsów, zbiór dziwnych historii, anegdot, ekscentrycznych scenek, krótkich dygresji i zwariowanych załączników.

Tekst został wydany w 1973 roku. A więc w czasach, gdy erudycja była jeszcze w cenie, a cierpliwości czytelników nie niszczył nieustanny napływ nowych bodźców. I gdy styl literacki potrafił być przedmiotem zachwytów i dyskusji podczas kawiarnianych spotkań.

W tej książce to widać. Jest bowiem nie tylko źródłem wiedzy o Pradze i wszystkim, co z nią związane, ale też przykładem niesamowitej dbałości o język. Każde zdanie jest w niej długo szlifowane, pisane z namysłem. Konstruowane piętrowo, chętnie uciekające w dygresje. Ta poetyka nie trafi raczej do dzisiejszego pospiesznego turysty, który chce po prostu zobaczyć najważniejsze miejsca czeskiej stolicy, a później wypić trochę piwa. Docenienie poetyckiego stylu autora „Pragi magicznej” wymaga uwagi i czasu. Stworzenia sobie warunków – nie tylko fizycznych – które pozwolą czerpać radość z kontaktu z tą literaturą.

“Praga magiczna” to wielowątkowa, bogata opowieść, mówiąca o Pradze przez pryzmat literatury i historii. Wyłania się z niej zaskakujący obraz miasta mierzącego się z poczuciem klęski, trochę mrocznego, bardzo nostalgicznego. Niewiele znajdziemy tu tego, co przychodzi nam w pierwszej chwili na myśl o Pradze. Dowcipkujących Prażan raczących się piwem, zajadających tłuste potrawy i demonstrujących hedonizm. Zamiast tego dostajemy opowieść o alchemikach, którzy – jak głosi legenda – na słynnej Złotej Uliczce zgłębiali niebezpieczną wiedzę tajemną (w rzeczywistości mieszkała na niej biedota, a astrologowie skupiali się raczej wokół dworu cesarskiego Rudolfa II). Dostajemy obraz społeczności żydowskiej przez setki lat zamieszkującej Pragę, ale też sposobność wędrówki śladami Franza Kafki czy Jaroslava Haška.

Dla każdego, kto chce w poznawaniu stolicy Czech wyjść poza najoczywistszą i najprostszą do odnalezienia warstwę, „Praga magiczna” pozostaje dziełem nieocenionym. Ripellino napisał bowiem tekst ponadczasowy, który traktuje nie tyle o miejscach, co o duchu miasta.


Praga magiczna

Angelo Maria Ripellino

Wyd. Dowody na Istnienie, Warszawa 2021

Redakcja

Travel Magazine to kreatywny i kulturalny magazyn o świecie. Podróżowanie jest jedną z form opowiadania.

Dodaj komentarz

Your email address will not be published.